Słynne pytanie „ile amperów wytrzyma 1,5 mm²?" nie ma jednej odpowiedzi – zależy od metody układania, temperatury i sąsiednich przewodów. Kalkulator obciążalności przewodów (z wiązkowaniem) przelicza wartości tabelaryczne DIN VDE 0298-4 na rzeczywiste warunki montażu.
Zasada
Iz = Iz,tabela × f_temperatura × f_wiązkowanie – wartość bazowa z normy obowiązuje dla 25 °C otoczenia i pojedynczego przewodu. Każde odstępstwo obniża obciążalność: 40 °C otoczenia kosztuje zależnie od izolacji około 13–18%, cztery zgrupowane obwody na korytku około 35%.
Krok po kroku
- Wybierz metodę układania: A1/A2 (w ścianie z izolacją termiczną), B1/B2 (w rurze na ścianie), C (bezpośrednio na ścianie) lub E (korytko kablowe z powietrzem)
- Wybierz przekrój: od 1,5 do 35 mm²
- Wpisz temperaturę otoczenia: poddasza latem i kotłownie znacznie przekraczają 25 °C
- Podaj wiązkowanie: liczbę wspólnie ułożonych, jednocześnie obciążonych obwodów
- Sprawdź wynik: rzeczywistą obciążalność Iz i maksymalny dopuszczalny bezpiecznik
Przykład obliczeniowy
1,5 mm² w metodzie A2 (przewód w ścianie izolowanej): wartość tabelaryczna 15,5 A. Przy 40 °C otoczenia (f = 0,87) i trzech zgrupowanych obwodach (f = 0,7) zostaje 9,4 A – zwykły bezpiecznik 16 A jest tu niedopuszczalny; potrzeba 2,5 mm² albo zabezpieczenia 10 A. Dokładnie tę kombinację najczęściej przeocza się w praktyce.
Wskazówki praktyczne
Metoda układania to największa dźwignia: ten sam przewód na korytku (E) przenosi około 30% więcej niż w ścianie izolowanej (A2). Przy długich trasach sprawdź też spadek napięcia – często ogranicza wcześniej niż nagrzewanie. I dokumentuj współczynniki: przy odbiorze według DIN VDE 0100-600 pyta się dokładnie o nie. Wiążąca ocena należy do uprawnionego elektryka.
